Чувствувам одговорност кон Србија која треба да се врати на европскиот пат. Тој пат стагнира изминатите месеци, изјави комесарката за проширување на Европската унија Марта Кос, јави МИА од Белград. Во интервју за ТВ Н1 Словенија таа наглaси дека на средбата со претседателот на Србија, Александар Вучиќ изразила директен протест поради обвинувањата против невладините организации во таа земја, пренесоа српски медиуми.
„Секогаш ќе се залагам да разговараме со политичарите, со оние луѓе кои можат да направат нешто. Кажете ми со кого можеме да разговараме во Србија во овој момент за да постигнеме реформи, што сe во основа на барањата на демонстрантите, студентите и опозицијата. Тоа беше темата на мојот разговор со претседателот Вучиќ“, рече Кос.
Кос и Вучиќ се сретнаа на 19 март во Брисел, по што следеше нејзина објава на социјални мрежи во која средбата со српскиот претседател ја опиша како „конструктивна“.
Следеа критики од политичарите во Словенија, при што поранешниот европратеник Клемен Грошељ истакна дека најавата е „срам за Словенија“, додека претставниците на словенечките невладини организации повикаа на јасна осуда на властите во Србија.
Кос додаде дека објавата не е напишана од неа, туку од нејзиниот тим.
„Тоа е тимски напор, има 16 луѓе во мојата канцеларија. Целосно разбирам дека луѓето не се согласуваат со објавата, само ве молам за разбирање дека не ја оценувате мојата работа врз основа на 280 знаци“.
Еврокомесарката истакна дека Србија мора да направи многу чекори напред пред да продолжат преговорите.
„Да речеме: многу важни закони во областа на медиумите, изборното законодавство и многу повеќе. И секако, според мене, некоректното однесување на српската влада кон претставниците на невладините организации или воопшто невладините организации. Моја задача е да работам на тоа и работев на тоа во разговор со претседателот Вучиќ некое време“, оцени таа.
„Кога реков претходно дека бараме реформи од Србија, за што зборуваше претседателката на ЕК во вторникот - сега имаме и уверување од српскиот претседател дека ќе ги исполни тие реформи. Моја задача е да контролирам дали тоа навистина ќе се случи, бидејќи без тие реформи таа нема да може да напредува Србија.
Кос оцени дека тоа што студентите го бараат од српските власти го бара и самата Европска комисија.
Кос рече дека неодамна имала контакти со невладини организации од Србија и дека со некои објавувала разговори, а со други не поради заканата што ја чувствуваат нивните претставници во Србија.
„Протестирав до претседателот Вучиќ за насилството и заплашувањето на невладините организации. Како можам да го направам тоа освен да се сретнам со него и да му го кажам ова отворено? А знаете, сите оние кои ме критикуваат за средбата со Вучиќ, од друга страна, бараат Европската комисија да разговара со Путин“, рече таа.
Кос потоа истакна дека и на претседателот на Србија му го изразила својот протест за настаните во таа земја, каде што веќе четири месеци траат студентските блокади.
„Да, директно. Како што реков. Тоа не беше средба еден на еден, беа присутни моите соработници. Му протестирав поради обвинувањата дека Европската унија финансира невладини организации кои сакаат да го соборат него и српската влада... Ние ги финансираме невладините процеси во Србија државата да напредува во преговорите“.
На прашањето кога Србија мора да ги спроведе потребните реформи, Кос рече дека тоа се очекува многу наскоро.
Таа рече дека во разговорот со Вучиќ се разговарало и за политичката ситуација во земјата во која се уште не се знае дали ќе има нови избори или ќе се избере нова влада.
Кос повтори дека ниту една земја, вклучително и Србија, нема да стане членка на ЕУ без да ги почитува медиумските слободи, невладините организации и човековите права.
Таа рече дека се восхитува на извонредната енергија на демонстрантите.
„Барањата на демонстрантите, студентите и сите други може да ги постигне само српскиот народ со избирање свој претседател и влада. ЕУ не назначува шефови на влади и држави. Според тоа, понатамошната судбина на Србија е во рацете на српскиот народ“, оцени таа.
„Се надевам дека сега истрагите, вклучително и онаа во Европскиот суд за човекови права, ќе покажат што всушност се случило. Затоа што слушаме многу различни информации и ги имам од прва рака од невладините организации, кои ме информираа точно што се случува“, рече Кос во врска со потенцијалната употреба на звучен топ на последниот протест.
Едно од прашањата беше покренато во врска со неодамнешното интервју дадено за руската новинска агенција РИА Новости од поранешниот директор на Безбедносно информативната агенција (БИА) Александар Вулин. Меѓу другото, тој им се заблагодари на руските разузнавачки служби за помошта во борбата против студентските протести, нагласувајќи дека Србија, според него, никогаш нема да биде членка на ЕУ.
„Се надевам дека г-дин Вулин нема да биде во новата влада. Затоа што некој што се однесува антиевропски не може истовремено да ја води Србија во ЕУ“, рече Кос.